Κυριακή, 3 Δεκεμβρίου 2017

«Η γνωσιολογία της δημοκρατίας και η νεοτερικότητα. Το διακύβευμα της υπέρβασης του δυτικο-ευρωπαϊκού Διαφωτισμού»



Διάλεξη του Καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης και πρώην πρύτανη του Παντείου Πανεπιστημίου κ. Γιώργου Κοντογιώργη με θέμα: «Η γνωσιολογία της δημοκρατίας και η νεοτερικότητα. Το διακύβευμα της υπέρβασης του δυτικο-ευρωπαϊκού Διαφωτισμού», που έγινε στις 5.2.2014, στα πλαίσια σεμιναρίου, στην Αίθουσα Τελετών του Παντείου Πανεπιστημίου.


"Πρέπει να ξέρουμε ένα πράγμα: Ότι, η έννοια της Δημοκρατίας, δεν αποτέλεσε πραγματολογικό υλικό. Δεν γεννήθηκε ώστε οι στοχαστές να αντλήσουν απ΄τις πραγματικότητες τις έννοιες και να οδηγηθούν σε έναν ορισμό, σε μια περιγραφή μιας πολιτείας. Την ανακάλυψαν μέσα από τον διάλογο της Ελληνικής Γραμματείας. Διάβαζαν Αριστοτέλη, οι άνθρωποι του Δυτικό/Ευρωπαϊκού διαφωτισμού, και εκεί, αντελήφθησαν τι είναι Δημοκρατία. "Αντελήφθησαν" ο τρόπος του λέγειν, διότι διάβαζαν κι άλλα καταλάβαιναν. Γιατί άλλα καταλάβαιναν και άλλα ήθελαν; Διότι δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις, θα πούμε εμείς, ούτε να συλλάβουν την έννοια, ούτε να την αποδεχθούν, αλλά και ούτε να την εφαρμόσουν. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι, η Δημοκρατία έχει το χρόνο της. Το δικό της χρόνο. Δε μπορεί να την εφαρμόσει κανείς όποτε θέλει επειδή του κατέβηκε στο κεφάλι, όπως θα λέγαμε. Σήμερα, εάν επιχειρήσουμε να εφαρμόσουμε τη δημοκρατία, θα έχει ένα αποτέλεσμα που είχε και την εποχή της εξόδου της δυτικής Ευρώπης και του κόσμου από τη φεουδαρχία. Να παραχθεί ένα άλλο πολιτικό σύστημα. Αυτό έγινε παντού, σε όλα τα πράγματα. Ξέρετε η Αναγέννηση, πρέπει να έχουμε στο νου μας ότι υπήρξε μια έννοια που είχε στην αρχή της την αντίληψη ότι αυτό που ανακάλυψαν μέσα από την Ελληνική Γραμματεία οι νεότεροι, ήταν τόσο ανώτερο που, δεν μπορούσε να φτιαχτεί κάτι τελειότερο! Άρα, αρκούσε να επανεγκατασταθεί στις νεότερες κοινωνίες αυτό το παρελθόν. Και βεβαίως μέσα από αυτόν τον προβληματισμό, και πολλές φορές μέσα από το εγχείρημα αυτό, παρήχθη κάτι καινούριο. Ότι έγινε με τον νεοκλασικισμό στην αρχιτεκτονική και σε πολλά άλλα πράγματα, στη μουσική και σε πλήθος άλλων ζητημάτων....τα οποία προσπάθησαν να μιμηθούν και να ανασυντάξουν το αρχαίο και παρήχθη μέσα από αυτή την προσπάθεια κάτι καινούριο. Αυτό ήταν πολύ φυσικό στα ζητήματα της συγκρότησης της κοινωνίας, της οικονομίας και της πολιτικής. Και ήταν πολύ φυσικό, διότι όπως προείπα, ο χρόνος της δημοκρατίας δεν είναι ο χρόνος που παράγει ο ανθρώπινος νους, αλλά ο χρόνος του κοινωνικού ανθρώπου! Όπως το κάθε άτομο από εμάς δεν μπορεί εξ αποφάσεως, από τη μικρή ηλικία των 10 ετών παραδείγματος χάρη, να γίνει 60 επειδή θαυμάζει τη μαμά του και τον μπαμπά του, όπως δεν μπορεί κανείς να γεννηθεί στα 60 και να αρχίσει να μικραίνει, έτσι συμβαίνει και με τον κοινωνικό άνθρωπο, με τις κοινωνίες. Οι κοινωνίες στην διαδικασία τουλάχιστον της πρωτοσυγκρότησής τους - του νέου κόσμου που θα τον αποκαλούμε ανθρωποκεντρικό γιατί έχει ως επίκεντρο την ελεύθερη υπόσταση του ανθρώπου- εξελίσσεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Και είναι πολύ απλό να το σκεφτούμε στην πραγματικότητα. Όταν κανείς είναι δουλοπάροικος τι πρώτη προτεραιότητα θα βάλει; Να γίνει ελεύθερος άνθρωπος! Τι σημαίνει το να γίνει ελεύθερος άνθρωπος; Σημαίνει να σταθεί ως θεσμική ατομικότητα στα πόδια της! Δηλαδή η ατομική ελευθερία! Δε γίνεται να σκεφτεί πρώτα την πολιτική του ελευθερία, παραδείγματος χάρη την αυτοκυβέρνησή του. Δε γίνεται να είναι δουλοπάροικος και να αυτοκυβερνηθεί. Θα πρέπει επομένως να ακολουθήσει τη νομοτέλεια των πραγμάτων, δηλαδή να απελευθερωθεί ως ατομική οντότητα και σιγά σιγά, αφού κατακτήσει αυτό που στοιχειοθετεί την έννοια της ατομικότητας, να προχωρήσει και να διευρύνει το πεδίο της ελευθερίας του. ..."

Ακούστε εδώ όλη την ομιλία: http://contogeorgis.blogspot.gr/2014/02/522014.html
Απομαγνητοφώνηση: Ελένη Ξένου.




ΚΟΜΜΑΤΟΚΡΑΤΙΑ
ΤΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΠΟΥ ΕΧΟΥΜΕ ΕΙΝΑΙ ΚΥΡΙΟΛΕΚΤΙΚΑ ΟΛΙΓΑΡΧΙΚΟ
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΟΓΙΩΡΓΗΣ







Μάρτιος 2015



Δευτέρα, 27 Νοεμβρίου 2017

«Μας είπε ποτέ κανείς στο σχολείο, ότι την δημοκρατική αυτοκυβέρνησή μας την κατήργησε η απολυταρχία του Όθωνα στο όνομα του εξευρωπαϊσμού και της...προόδου;»

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΟΓΙΩΡΓΗΣ



"Δε πιστεύω να πιστεύει κανείς ότι επειδή ψηφίζει επιλέγει και αποφασίζει αυτός για τη συλλογική του ζωή;...Διότι η ψήφος που ρίχνουμε στην κάλπη, έχει μόνον ένα περιεχόμενο: Εκχώρησης της ελευθερίας μας σε κάποιον, να αποφασίζει σε πρώτο και τελευταίο βαθμό για την ζωή μας, για την ύπαρξη ή μη ύπαρξη της χώρας, για το μέλλον της χώρας, για τον καθέναν από εμάς. Είναι μια εξουσιοδότηση η οποία ΔΕΝ είναι και ανακλητή. Είναι επομένως μια παραίτηση, σηματοδοτεί την παραίτησή μας, από την ελευθερία.
Το ίδιο ισχύει και για την εργασία. Στο αξιακό μας σύστημα, σκεφτόμαστε πώς θα βρούμε εργασία. Κι αν δεν έχουμε δική μας, πώς θα πάμε σε μία επιχείρηση να βρούμε μια εργασία. Όταν κάνουμε την σύμβαση με τον εργοδότη, το κράτος ή το ιδιώτη, τι λέμε; πώς λέγεται αυτή η σύμβαση; "σύμβαση εργασίας". Αμ ΔΕΝ είναι! Είναι σύμβαση παραίτησης από την ελευθερία μας. Δηλώνουμε με την σύμβαση αυτή, ότι στις οκτώ, ή όσες ώρες μας ζητούν, και δεσμευόμαστε να είμαστε στο χώρο της εργασίας, θα αποφασίζει κάποιος άλλος για το τι θα κάνουμε. Αυτό που δεν δεχόμαστε δηλαδή στην προσωπική μας ζωή. [...]


Η απάντηση στο αν ο καθένας από εμάς πιστεύει ότι έχει πράγματα να πει και αν ήταν στην εξουσία -λένε, αν ήμουν για μια μέρα πρωθυπουργός θα είχα πολλά πράγματα να κάνω- αλλά δεν θέλει να ενταχθεί μέσα στο συλλογικό, ομολογεί κάτι: Ότι μας έχουν τόσο πολύ εμποτίσει με την ολιγαρχική εκδοχή του πράγματος, που ο ένας ή οι ολίγοι ξέρουν και οι πολλοί δεν ξέρουν, που την εφαρμόζουμε στον εαυτό μας για να απαγορεύσουμε να αναλάβουμε τις ευθύνες μας/αρμοδιότητες. [...]

Όταν αναζητούμε την γνώση, να την αποκαθάρουμε, να αποκαθάρουμε τις έννοιες από το ιδεολογικό τους περιεχόμενο, απ΄την ιδεολογική φόρτιση, και να τους δώσουμε την ακρίβεια του περιεχομένου.  Δεν χρειάζεται να σας πω να διαβάσετε εμένα. Χρειάζεται και αρκεί να σας πω, να διαβάσετε Αριστοτέλη! Είναι, όχι ο πιο σύγχρονος, αλλά ο πιο μελλοντικός! Αρκεί να μην τον διαβάσετε μέσω παρένθετων συγγραφέων/στοχαστών, αλλά απ΄ευθείας. Διαβάστε την «Αθηναίων Πολιτεία», μικρή είναι, διαβάστε τα «Πολιτικά» του Αριστοτέλη, μικρά είναι, από μια καλή μετάφραση." [...]

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΟΓΙΩΡΓΗΣ
(Απομαγνητοφώνηση, Ελένη Ξένου)


Για ακούστε αυτή την ομιλία του καθηγητή Γιώργου Κοντογιώργη! Όλο και κάτι θα σας ξεδιαλύνει. Ξεκαθαρίζει μεγάλες έννοιες! Διότι κάτι δεν πάει καλά μ΄αυτές. Διαστρεβλωμένες, παραμορφωμένες από την ίδια τη "διανόηση" της εποχής του 18ου/19ου κυρίως αιώνα της Δυτικής Ευρώπης, αυτό που λένε «Διαφωτισμός».

Διάλεξη του Καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης και πρώην Πρύτανη του Παντείου Πανεπιστημίου κ.
Γιώργου Κοντογιώργη με θέμα «Γνώση και ιδεολογία. Το διακύβευμα της επιλογής»,η οποία έγινε στις 20.11.2017 στην Αίθουσα “ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ”, Πλατεία Μικρασιατών, Παλαιά Πόλη Ρεθύμνου, στα πλαίσια του Α' κύκλου μαθημάτων 2017-18 του Ανοιχτού Λαϊκού Πανεπιστημίου – Τμήμα Ρεθύμνου με θέμα: «Φιλοσοφία στην Πράξη – Αρχές & Πρακτικές για καλύτερη ζωή»
.






Παρασκευή, 17 Νοεμβρίου 2017

«ΤΕΛΙΚΑ, Η ΦΥΣΗ ΩΣ "ΤΙΜΩΡΟΣ" ΤΟΥΣ»



Τελικά η φύση ως τιμωρός τους!

Η φύση έκανε το θαύμα της! Λειτούργησε ως "τιμωρός" ξεμπροστιάζοντας όλη την κυβερνητική απραξία, την νωθρότητα της κρατικής μηχανής, την πολιτική στασιμότητα, όλο το φαγοπότι των παρασιτικών εξουσιαστών εις βάρος της χώρας και της κοινωνίας της. Όλοι αυτοί οι τόνοι της λάσπης και των μπαζών που βγήκε στην επιφάνεια, είναι η καλά κρυμμένη ασχήμια των κυβερνώντων των τελευταίων δύο χιλιάδων χρόνων, οι οποίοι παρέλασαν από την χώρα και όχι μόνο. Το μόνο που δεν μπόρεσε να αμαυρώσει η "λάσπη" τους, είναι η αξιοπρέπεια των πληγέντων, όπου έχοντας μεγάλη πείρα πια στον αγώνα για την επιβίωση, γυρίζουν την πλάτη τους σε όλο αυτό το βρωμερό κύκλωμα της κομματοκρατίας, εστιάζοντας την προσοχή και τις δυνάμεις τους στην αλληλεγγύη τους και στην αναστήλωσή τους.
Τελικά, και επί της ουσίας, ποιος το περίμενε η "φύση" να είναι ο κεντρικός σύμμαχος αυτής της ταλαιπωρημένης κοινωνίας ως προς την μεγαλη αποκάλυψη!...Στην αποκάλυψη αυτού του "μυστικού θεάματος" που βγήκε στην επιφάνεια, σε ολόκληρη την χώρα απ΄άκρη σ΄άκρη, κι απ΄όπου πέρασαν τα καιρικά φαινόμενα. Στο θέαμα του αληθινού χαρακτήρα του πολιτικού συστήματος, που κάθε άλλο παρά αξιόλογο και δημοκρατικό είναι. Ο ολιγαρχικός χαρακτήρας αυτού του πολιτεύματός , η ανομία του και οι ολιγάρχες του, δεν μπορούν πια να κρύβονται ούτε κάτω από τους τόνους λάσπης, διότι είναι η ίδια η λάσπη.


Ελένη Ξένου.





Κυριακή, 12 Νοεμβρίου 2017

"Όποιος δεν θέλει να εξελιχθεί σήμερα η πολιτική, κοινωνική ή άλλη κατάσταση, όποιος δεν θέλει να έχει απέναντί του την κοινωνία ως συλλογικότητα, επικαλείται τον διαφωτισμό."

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΟΓΙΩΡΓΗΣ:
«Η Παράδοση και η Πρόοδος»


" Η ελληνική διανόηση, και η ελληνική κοινωνία στη συνέχεια, εκπαιδεύτηκε με βάση την βαυαρική στην αρχή και στη συνέχεια την κρατική αντίληψη, ότι έπρεπε να υιοθετηθεί η έννοια της απόλυτης διακοπής της ελληνικής συνέχειας. Απόλυτη διακοπή που, αν θέλετε, οδηγεί ξανά σε μια ανασύνθεση του ελληνικού κόσμου με την αρχαιότητα μέσω της Δύσεως. Επειδή η Δύση "ανακάλυψε την αρχαιότητα" -ΔΕΝ την ανακάλυψε, μετακενώθηκε εκεί απ΄το Βυζάντιο, επισημαίνω ακόμα και το ρωμαϊκό όπως λέγεται δίκαιο που είναι το ελληνιστικό δίκαιο αποκαθαρμένο από τις δεσποτικές επιβαρύνσεις της Ρώμη, είναι δίκαιο που δημιούργησε ο Βυζαντινός κόσμος.- ωστόσο, αυτό που οφείλουμε να συγκρατήσουμε είναι ότι η ανασύνθεση αυτή με την αρχαιότητα μέσω της Δύσεως και όχι μέσω της ιστορικής συνέχειας του Βυζαντίου, είχε μια άλλη συνέπεια: ότι, το Βυζάντιο αποκόπηκε και από εμάς. Και μάλιστα αντιμετωπίζεται με ένα μίσος πρωτοφανές. Και δεν θα πω μίσος από τον καθημερινό αναγνώστη που διαβάζει διάφορα κείμενα, αλλά από επώνυμους στοχαστές. Ο κορυφαίος του είδους ο Καστοριάδης, ο οποίος βγάζει την πιο ακραία αντίληψη περί Βυζαντίου, άρα περί ελληνικής οικουμένης, την αγνοεί απολύτως βέβαια, που έχει αναδείξει ο δυτικός διαφωτισμός. Δεν έχω καταλάβει ποτέ γιατί. Τουλάχιστον όταν εγώ επιχείρησα μια φορά να συζητήσω μαζί του, δεν θέλησε να ανοίξει την κουβέντα. Προφανώς το αγνοούσε και απλώς μηρύκαζε. Αυτός ο μηρυκασμός όμως, έχει επιπτώσεις στην ιδεολογία της εξάρτησης. Ιδεολογία της εξάρτησης από τον δυτικό ηγεμόνα και από την διδαχή της ιστορίας που δικαιώνει την ηγεμονία του, έως την άλλη εκδοχή του πράγματος που έχει να κάνει με την ιδεολογία της εξάρτησης από ένα εσωτερικό πολιτικό σύστημα της απολυταρχίας και στη συνέχεια της κρατικής κυριαρχίας. Ξέρετε τι σημαίνει αυτό; Ότι ο ελληνικός κόσμος κλήθηκε να εξευρωπαϊστεί οπισθοδρομώντας από την εποχή της Οικουμενικής Δημοκρατίας των Κοινών στην προ-σολώνια εποχή. Γι΄αυτό και έχουμε αυτήν την δύσμορφη και αλλοτριωμένη συμπεριφορά σήμερα στα πράγματα. Διότι ακριβώς αυτή η ρήξη με την ιστορική συνέχεια και παράδοση -που είναι διαλογική ρήξη, είναι εξ αποφάσεως ρήξη, δεν είναι ιστορική πραγματικότητα- είναι εκείνη η οποία νομιμοποίησε την πρώτη πράξη του Όθωνα που ήταν η κατάργηση της Δημοκρατίας και των Κοινών. Με το εισαγωγικό του κείμενο ότι: "δεν είναι δυνατόν αυτός ο αμόρφωτος, εγωιστικός, ο ιδιοτελής λαός, να θέλει να ασκεί το ευγενές λειτούργημα της πολιτικής διοίκησης. Αυτό είναι για εμάς." -(για την απολυταρχία)- Εξευρωπαΐστηκε ο ελληνικός κόσμος. .........
Προηγουμένως, οι οπαδοί της συνταγματικότητας, οι συνταγματικοί οπαδοί επί Καποδίστρια, αξίωναν από τον Καποδίστρια να εισαγάγει το "τιμοκρατικό σύστημα". Δηλαδή να καταργήσει την καθολική ψήφο, -που είχε δημοκρατικό περιεχόμενο πριν αλλά, έστω αυτό που διατηρήθηκε μέσα στα κοινά-, να το καταργήσει για να μοιάσουμε στην Ευρώπη. Και τους απαντάει με ένα μεγαλειώδες απόφθεγμα ο Καποδίστριας: «είναι συμφυές γνώρισμα της ιδιοσυστασίας του Έλληνα η ψήφος και η πολιτική διοίκηση απ΄αυτόν! Θα ήταν έγκλημα να του το αφαιρούσα».

...

Σήμερα, όπως είναι διαμορφωμένο το πολιτικό σύστημα που, είναι και υπεράνω του νόμου και έξω από την όποια δυνατότητα της κοινωνίας, συλλογική δυνατότητα της κοινωνίας, το πολιτικό σύστημα δεν μπορεί να παραγάγει αποτέλεσμα υπέρ της κοινωνίας. Έχει γίνει όμηρος των αγορών. Δηλαδή της διεθνούς των αγορών πού είναι το χρηματοπιστωτικό σύστημα και πολλά άλλα. Ποιος είναι αυτός ο οποίος μπορεί να απειλήσει αυτήν την απόλυτη δυνατότητα των αγορών να διαφεντεύουν τα κοινωνικο/πολιτικά πράγματα μιας χώρας; Μα, η κοινωνική συλλογικότητα! Η συνείδηση κοινωνίας. Δηλαδή, η αίσθηση μιας πολιτισμικής πραγματικότητας που, εάν διαρραγεί, ουσιαστικά οδηγεί στην ίδια τη διάρρηξη της κοινωνικής συνοχής και αντιθέτως εάν δείξει τη δύναμή της ως συλλογικότητα, μπορεί να απειλήσει και να αναγκάσει την πολιτική ηγεσία να πράξει διαφορετικά. Είναι αυτό το μεγάλο δίλημμα σήμερα ότι ο μόνος παράγοντας που μπορεί να αποτελέσει μέτρο αντίστασης απέναντι σε ότι συμβαίνει στην εποχή μας, είναι ακριβώς η αναγωγή στην πολιτισμική συλλογικότητα. Στην συνείδηση κοινωνίας. Σε μια συμπαγή δηλαδή αντίληψη, εδώ της ελληνικότητας, αλλού της ιταλικότητας, αλλού της γαλλικότητας και λοιπά, που δηλώνει ότι οι κοινωνίες είναι παρούσες και αξιώνουν μια άλλη πολιτική για τα πράγματα!

...

Ο ελληνικός κόσμος διδάσκει ότι, όσο περισσότερο οι κοινωνίες, στο στάδιο που βρίσκονται τελούν εν αδυναμία, πολιτική αδυναμία, τόσο περισσότερο κάνουν βήματα στην πολιτική. Στην αρχή με διαδηλώσεις, στην συνέχεια με αξίωση πολιτειακής τους συγκρότησης, να βρίσκονται μέσα στο πολιτικό σύστημα ως εταίροι και όχι ως υπήκοοι του κράτους, ως εταίροι του πολιτικού συστήματος, αξιώνοντας στην αρχή ένα μέρος -αντιπροσώπευση- και στη συνέχεια το όλο. Αυτή η λογική που διδάσκει ο ελληνικός κόσμος, παράδοση αυτού του μεγάλου πολιτισμού που δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την εποχή μας, δεν γίνεται αντιληπτή γιατί σήμερα; Διότι σήμερα, δημιουργείται μια σκόπιμη σύγχυση αλλά και ευρέως ως αποτέλεσμα της ανυπαρξίας γνωσιολογίας -γνώσης των πραγμάτων- μια σκόπιμη σύγχυση μεταξύ αυτού που αποτελεί την πρωτοτυπία της εποχής μας, -που είναι αποτέλεσμα της τελευταίας βυζαντινής περιόδου αλλά δεν έχει σημασία-, αυτού που αποτελεί την πρωτοτυπία της εποχής μας δηλαδή απ΄την μετάβαση από την μικρή κλίμακα της πόλης στην μεγάλη κλίμακα του κράτους έθνους και αυτού που αποτελεί "φάση" του κόσμου της νεοτερικότητας μέσα στο κράτος έθνος. Η μετάβαση στην μεγάλη κλίμακα είναι ένα άλμα προόδου, η "φάση" όμως στην οποία η κατάργηση του Βυζαντίου οδήγησε τα πράγματα, είναι η πρωτόλεια φάση του δυτικού κανόνα. Της μετάβασης δηλαδή από την δεσποτεία στον πρώιμο ανθρωποκεντρισμό. Εδώ βρισκόμαστε σήμερα, και αυτή η σκόπιμη σύγχυση είναι εκείνη που κάνει τη νεοτερική σκέψη να τρομάζει μπροστά στο ενδεχόμενο το ελληνικό παράδειγμα να αναβιώσει και να διδάξει αυτό που αποτελεί εξ αντικειμένου πραγματικότητα, δηλαδή την πρόοδο."



Γιώργος Κοντογιώργης
(Απομαγνητοφώνηση, Ελένη Ξένου)





Διάλεξη Γ. Κοντογιώργη: «Η Παράδοση και η Πρόοδος» (Πέμπτη 9 Νοεμβρίου 2017) Στα πλαίσια των διαλέξεων, της Εταιρείας Μελέτης Ελληνικού Πολιτισμού.




Πέμπτη, 2 Νοεμβρίου 2017

Ελληνικότητα, ευρωπαϊκή Αναγέννηση, Κυκλάδες, Αιγαίο.

Η Λυρική Ποίηση, γεννήθηκε στο Αιγαίο.

Στην Λέσβο η Σαπφώ και στην Πάρο ο Αρχίλοχος.

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ




Έχω αποφασίσει από καιρό, κι επιθυμώντας να γνωρίσω όσο μπορώ βαθύτερα την ελληνικότητά μου αλλά και γενικότερα τη σημασία του όρου αυτού, στην αναζήτησή μου, να εστιάσω πρωτίστως σε ιερά τέρατα της παγκοσμίου ελληνικότητος και όχι μόνον, όπως τον Οδυσσέα Ελύτη, παρά σε οτιδήποτε άλλο. Σήμερα, με αφορμή την επέτειο της γεννήσεως αυτού του τεραστίου μεγέθους Έλληνα ποιητή Οδυσσέα Ελύτη, καταθέτω εδώ κάποιες πολύ αγαπημένες σκέψεις του!
Ε.Ξ.


Στην εκπομπή αυτή ο ποιητής ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ μιλά λίγο μετά τη βράβευσή του με το Νόμπελ Λογοτεχνίας (1979) και μεταξύ άλλων, ορίζει το τι είναι για αυτόν "ελληνικότητα":

"Η Αναγέννηση για μένα, η ευρωπαϊκή Αναγέννηση, ήτανε μια παραφθορά αυτού που λέμε "ελληνικότητα". Η "ελληνικότητα είναι ένας όρος που έχει παρεξηγηθεί πολύ, άλλωστε και την δική μου γενιά την χτύπησαν ότι το παράκανε με την ελληνικότητα, αλλά την εποχή εκείνη, ίσως και σήμερα ακόμη, τα βλέπανε όλα απλουστευτικά. Δηλαδή, νομίζουν πως είναι η φουστανέλα, το τσαρούχι κι αυτά που λέμε...γκρικάλσ, αλλά, για μένα η "ελληνικότητα" είναι απλούστατα ένας τρόπος να βλέπεις τα πράγματα. Όπως είχα γράψει κάπου, θα έπρεπε ένας μαθηματικός να βρει έναν "τύπο". Να το διατυπώσει αυτό το πράγμα σε ένα σύμβολο. Είναι πάντως, κάτι που ισχύει και για την αρχαιότητα και για τον μεσαίωνα και για σήμερα, δηλαδή, πέρα από τις διαφοροποιήσεις που παρουσιάζουν οι κατά καιρούς θρησκείες ή οι επιπτώσεις της ιστορίας, είναι ένας παράγων σταθερός και μόνιμος, που κάνει τον άνθρωπο να αντιδρά απέναντι στα πράγματα καθορισμένου χρόνου. Αυτό είναι η "ελληνικότητα"! Έχω δει στα νησιά που πηγαίνω τα καλοκαίρια, πολλές φορές του τιμονιέρηδες, -κάποιος ξένος είπε μια φορά ότι, ο τρόπος που είδε ο Ικτίνος στην κατασκευή του Παρθενώνα την ακρίβεια ανάμεσα σε δύο σημεία, είναι ο ίδιος που βλέπει ένας τιμονιέρης απλός, σήμερα που κυβερνάει την βάρκα του, τις εναντιώσεις των καιρών και βρίσκει την ακριβή γραμμή.- Είναι δηλαδή, μια στιγμή ακριβείας!
Ο λαός είναι ο φορέας. Πάρτε την αρχιτεκτονική. Όταν ήρθε ο Le Corbusier και είδε τα σπίτια στις Κυκλάδες, έμεινε με ανοιχτό το στόμα! Διότι αυτά που ψάχνανε αυτοί να βρούνε μέσα από τους μαιάνδρους της δυτικής έρευνας, οι τεχνίτες των νησιών τα είχανε βρει ως λύσεις που ήταν και πρακτικές και αισθητικές μαζί! Διότι όσο πιο σωστά εξυπηρετεί έναν πρακτικό σκοπό, τόσο πιο πολύ αποβάλει τα περιττά και τα στολίδια, και μένει μόνον η ουσία!
Και φοβούμαι μη χαθεί. Ο φόβος μας είναι μη χαθεί, επειδή αυτά τα πράγματα έχουν καταπιεστεί από τον σημερινό πολιτισμό, η εισβολή του τεχνικού πολιτισμού είναι πολύ μεγάλη, και...ο κίνδυνος υπάρχει.
Η Λυρική Ποίηση, γεννήθηκε στο Αιγαίο. Στην Λέσβο η Σαπφώ και στην Πάρο ο Αρχίλοχος! Έτσι άρχισε η Λυρική Ποίηση. Όλη λοιπόν η παράδοση η ελληνική, νομίζω ότι, είναι μέσα στην κοιτίδα αυτή, στο λίκνο αυτό που λέμε Αιγαίο. Για μένα, και το κύμα ας πούμε, ο φλοίσβος, μιλάει Ελληνικά!"
ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ
https://youtu.be/tW6uukuti10
Απομαγνητοφώνηση, Ελένη Ξένου.

Ο Οδυσσέας Αλεπουδέλης, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα γεννήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 1911 στο Ηράκλειο της Κρήτης.


Οδυσέας Ελύτης - Η ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ,(Άξιον Εστί) - Μάνος Κατράκης




Τρίτη, 31 Οκτωβρίου 2017

«Ασφάλεια και δικαιώματα στην σύγχρονη εκλόγιμη μοναρχία»

Γ. Κοντογιώργης - Ασφάλεια και δικαιώματα στην σύγχρονη εκλόγιμη μοναρχία - 14.10.2017


Η αναφορά στους στοχαστές του διαφωτισμού, στην πραγματικότητα είναι μια αναφορά αναδρομής σε μια αντιδραστική πια σε σχέση με την εποχή μας περίοδο, που θέλει, επιδιώκει με τα απολιθώματα αυτά του διαφωτισμού, να μας οδηγήσει σε μια αντίληψη η οποία δεν έχει μέλλον. Δεν έχει εξέλιξη. Να είμαστε ευτυχισμένοι με το σύστημα που ζούμε, γιατί είναι το καλύτερο, λέει...και δεν υπάρχει άλλο καλύτερο.

Η δημοκρατία κυρίες και κύριοι, έχει έναν σκοπό. Την καθολική ελευθερία. Δεν είναι αυτοσκοπός η δημοκρατία. Είναι το θεσμικό και αξιακό περιβάλλον μέσα στο οποίο εμπραγματώνεται ένα περιεχόμενο ελευθερίας. Όταν μιλάμε για καθολική ελευθερία, εννοούμε ατομική, κοινωνικο/οικονομική και πολιτική. Ποια απ΄τα πεδία αυτά της ελευθερίας μπορούμε να πούμε ότι βιώνουμε σήμερα; Θα το αντιληφθούμε αμέσως αν, σταθμίσουμε το περιεχόμενο της ελευθερίας. Η ελευθερία είναι αυτονομία. Το να αυτοπροσδιορίζομαι και να αυτο/κυβερνώμαι στο πεδίο στο οποίο με ενδιαφέρει να έχω αυτό το καθεστώς της αυτονομίας. Σε ποιο είμαστε σήμερα αυτόνομοι; Δηλαδή ελεύθεροι. Μόνο στην ιδιωτική μας ζωή κι αυτό υπό προϋποθέσεις. Στο μέτρο που, κάποιοι κάτοχοι του συστήματος αποφασίζουν εάν θα έχουμε τόσα στοιχεία μέσα στην ατομική μας ζωή, στην αυτοπραγμάτωσή μας ή λιγότερα.

Άρα λοιπόν, υπάρχει μια θεμελιώδης διαφορά μεταξύ ελευθερίας και δικαιώματος, που αποκρύπτεται ή αγνοείται από την σύγχρονη διανόηση. Ποια είναι η διαφορά; Ότι το δικαίωμα οριοθετεί την ελευθερία ή την μη ελευθερία, εκεί που δεν είμαστε ελεύθεροι. Λόγου χάρη, έχουμε δικαιώματα προστασίας στον εργασιακό τομέα διότι εκεί συνάπτουμε σύμβαση όχι εργασίας, αλλά, εκχώρησης ελευθερίας. Έχουμε δικαιώματα στην πολιτική ζωή, γιατί; -να διαδηλώσουμε παραδείγματος χάρη- γιατί δεν είμαστε ελεύθεροι. 
Διότι το πολιτικό σύστημα, δηλαδή την αυτοκυβέρνηση άρα την πολιτική ελευθερία, την κατέχουν άλλοι. Άλλος αποφασίζει ποια είναι η μοίρα μας, τι θέλουμε, τι δε θέλουμε, πώς θα κοιμηθούμε, πώς θα φάμε, ποια είναι η μοίρα του τόπου. Κι αυτός ο άλλος είναι ο "πρωθυπουργός". Το περιβάλλον του. Αλλού είναι ο "πρόεδρος". Άρα λοιπόν, για να μιλήσουμε για ελευθερία, πρέπει να έχουμε τις τρεις αυτές συνιστώσες της: Ατομική, κοινωνικο/οικονομική και πολιτική. Σε κανένα άλλο πεδίο δεν έχουμε ελευθερία παρά μόνον στο ατομικό. Στην προσωπική μας ζωή. Αποφασίζουμε να έρθουμε εδώ σήμερα ή να μην έρθουμε. Το πώς θα οργανώσουμε την ζωή μας.

Άρα λοιπόν, αυτό είναι το περιβάλλον μέσα στο οποίο σήμερα καλούμαστε να συζητήσουμε για την ασφάλεια. Διότι η διάκριση αυτή είναι προϋπόθεση των όρων της ζωής και της ασφάλειας ενός εκάστου. Και τι σημαίνει προϋπόθεση; Προϋπόθεση σημαίνει, ότι εγκαθιδρύονται οι όροι μέσα στους οποίους θα μπορούμε να εκφραζόμαστε, να ζούμε, να κινούμαστε, να ζούμε την ζωή μας. Αυτοί οι όροι καθορίζονται απ΄το νόμο. Ο νόμος της δημοκρατίας δεν είναι ο νόμος ενός άλλου πολιτικού συστήματος. Ποιο είναι το σημερινό πολιτικό σύστημα αν θέλουμε να το ορίσουμε, όχι με βάση τα απολιθώματα του διαφωτισμού που μεθάρμωσαν τις έννοιες, αλλά με βάση την κυριολεξία των όρων εκεί που γεννήθηκαν τα συστήματα, στην πόλη. Είναι μια απλή εκλόγιμη μοναρχία. Προ-σολώνιας κοπής. Διότι ο Σόλωνας ήτανε πρωθυπουργός που δε έδινε λόγο, απλώς διαλεγόταν, "διαλακτής" μας λέει ο Αριστοτέλης, αλλά καθιέρωσε στην συνέχεια ένα πολιτειακό σύστημα που ήταν αντιπροσωπευτικό. Προσέξτε, όχι δημοκρατικό. Αντιπροσώπευση. Δηλαδή, αντί να είναι ο ίδιος εντολέας και εντολοδόχος όπως ένας σημερινός πρωθυπουργός, την ιδιότητα του εντολέα την κατέλαβε ο δήμος, η κοινωνία που ήταν πολιτειακά συντεταγμένη και ο πολιτικός, Σόλων, ήταν εντολοδόχος. Η κοινωνία σήμερα είναι ιδιότης. Ιδού το πλαίσιο λοιπόν της εκλόγιμης μοναρχίας μέσα στο οποίο καλούμαστε να συζητήσουμε για την ασφάλεια. Τι σημαίνει νόμος λοιπόν; Τι προστατεύει ο νόμος; Ο νόμος θέτει τους κανόνες μέσα στους οποίους βιώνει κανείς την ελευθερία. Προστατεύει επίσης την ελευθερία αυτή. Για να προστατευτεί όμως η ελευθερία, στο πεδίο που υπάρχει και που αποτελεί μέρος του αξιακού συστήματος άρα την διεκδικούμε, σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχουν οι θεσμοί εκείνοι και τα όργανα εκείνα τα οποία θα προστατεύσουν την ελευθερία. Από την παραβατική συμπεριφορά. Από αυτόν που θέλει να ασκήσει δύναμη ή εξουσία επάνω μας, -διότι υπάρχει μια μεγάλη διαφορά μεταξύ των δύο- προκειμένου να ηγεμονεύσει ή να καθορίσει την βούλησή μας. Άρα λοιπόν, η ανασφάλεια ή η ασφάλεια, είναι προϋπόθεση, είναι συνοδός συνθήκη της ελευθερίας. Εάν φοβάμαι να κυκλοφορήσω, εάν φοβάμαι να εκφραστώ, εάν δεν αισθάνομαι ότι μπορώ να έχω την δυνατότητα να ζητήσω την προστασία μου και να κινηθώ, σημαίνει ότι δεν είμαι ελεύθερος.

... Εάν λοιπόν αφαιρείται ασφάλεια, αφαιρείται ελευθερία. Δεν προστίθεται ελευθερία. Σημασία έχει λοιπόν, να ξέρουμε ότι, η ελευθερία και το αντίστοιχό της η ασφάλεια είναι το κανονιστικό περιβάλλον το οποίο προστατεύει το πεδίο της ελευθερίας που βιώνουμε.

Σήμερα λοιπόν, για να δούμε πόσο πίσω είμαστε, δεν τίθεται ζήτημα ασφάλειας για την βίωση της κοινωνικο/οικονομικής και πολιτικής μας ελευθερίας. Δεν κατέχουμε εμείς το σύστημα για να κυβερνάμε εμείς αντί για κάποιον πρωθυπουργό. Αλλά τίθεται το ζήτημα της πρωτόλειας, της βρεφικής εποχής της ελευθερίας του ανθρώπου, είναι η ατομική ελευθερία. Ακόμα και αυτή αμφισβητείται. Εάν λοιπόν, δεν σκεφτούμε ποιος κατέχει το σύστημα, άρα από ποιον κινδυνεύει η ελευθερία μας, ποιος οφείλει αντί να απειλεί -όπως ένα σύστημα εξουσίας- την ελευθερία μας να την προστατεύει, τότε δεν μπορούμε να συζητήσουμε σοβαρά για το τι είναι και δεν είναι ασφάλεια και ποιον σκοπό εξυπηρετεί. Στο εισαγωγικό μέρος του ΙΔΕΟΤΟΠΟΥ αναφέρεται η παρουσία του στρατού. Ξέρετε, εάν τον στρατό τον εξουσιάζει και εντέλλεται ο ίδιος από κάποιον πρωθυπουργό, ή κάποιον υπουργό "δημοσίας τάξεως" όπως λέγεται, σημαίνει ότι κινδυνεύουμε απ΄αυτόν. Εάν τον στρατό, τον έχει υπό την διοίκησή της και τις εντολές της η ίδια η κοινωνία, η κοινωνία δεν κινδυνεύει απ΄τον στρατό. Διότι η ίδια είναι ο στρατός. Αντιλαμβάνεστε επομένως, ότι το πλαίσιο μέσα στο οποίο συζητάμε το ζήτημα της ασφάλειας, έχει να κάνει αυτούς που μπορούν να απειλήσουν την ελευθερία μας. Με άλλα λόγια, όχι τους περιορισμούς που τίθενται σε σχέση με εμάς, αλλά τους περιορισμούς που μπορούν να τεθούν σε δύο παράγοντες που απειλούν την ελευθερία μας και δεν πράττουν αυτό το οποίο αποτελεί την πεμπτουσία της ελευθερίας, δηλαδή τη διασφάλιση μέσα στο πλαίσιο της οποίας θα λειτουργήσει. Που είναι: οι εξουσίες -η πολιτική εξουσία εν προκειμένω- και, η δύναμη. Αυτός δηλαδή που μπορεί να ασκήσει την δύναμή του στον γείτονά του, στον οποιονδήποτε, για να επιβάλλει την δική του θέληση άρα να περιορίσει την δική μας ελευθερία.

Συνεπώς, το ζητούμενο είναι, πώς οι κοινωνίες διευρύνουν το αξιακό τους περιβάλλον ώστε να διευρύνουν το πεδίο της ελευθερίας, προκειμένου να καταστεί ανενεργό το δικαίωμα, -το δικαίωμα υπάρχει εκεί που δεν υπάρχει ελευθερία- και συγχρόνως, πώς η διευρυμένη αυτή ελευθερία θα βάλει τους κανόνες μέσα στους οποίους δεν θα χρειάζεται ο νόμος για να μας προστατεύσει, αλλά για να βάλει τους κανόνες μέσα στους οποίους θα υποταχθεί ο καθένας ο οποίος θέλει να επιβάλλει την δική του θέληση με την δύναμη ή με την εξουσία.

Το ζήτημα λοιπόν είναι η σχέση κοινωνίας και οικονομίας, κοινωνίας και πολιτικής. Αυτοί διαφεντεύουν το πεδίο της δικής μας ελευθερίας και όχι η έννοια της ασφάλειας ή των δυνάμεων της ασφάλειας αυτής καθεαυτής. Ποιος τις ελέγχει και αν υπάρχουν ή δεν υπάρχουν. Η ανομία είναι ο πρωταρχικός τροφοδότης της ανασφάλειας, ο πρωταρχικός τροφοδότης της απουσίας ή της στέρησης της ελευθερίας.

Σας ευχαριστώ.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΟΓΙΩΡΓΗΣ


Ο Καθηγητής και πρώην Πρύτανης του Παντείου Πανεπιστημίου κ. Γιώργος Κοντογιώργης συντονίζει την 3η Ημερίδα με θέμα "Ασφάλεια και δικαιώματα στη σύγχρονη δημοκρατία", που διοργάνωσε στις 14.10.2017 ο ΙΔΕΟΤΟΠΟΣ σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρία Υπαρξιακής.
Η απομαγνητοφώνηση της εισαγωγής έγινε από την Ελένη Ξένου.